• 1200x160 banner 01
Нэвтрэх / Бүртгүүлэх
  • orloo-mn325x115-pic3
  • Mongolian-As
  • lado1
  • lado2
  • lado3

20141023-1

Та А113 тоог анзаарч байсан уу?

in Сонирхолтой мэдээлэл
you can do it

Хүссэн бүхнээ хийх арга

in Сонирхолтой мэдээлэл
bill-gates-reads-for-an-hour-before-bed-no-matter-what-time-he-gets-home
10-р сар 22, 2014

Амжилтанд хүрсэн хүмүүс унтхаасаа өмнө юу хийдэг вэ?

in Сонирхолтой мэдээлэл
Өглөө эрт босч ажил амжуулах нь амжилтанд нөлөөлөх гол хүчин зүйл юм. Мөн үүнтэй адил,…
20141021-003
10-р сар 21, 2014

Монголын үхрийн махнаас татгалзав

in Орос
ЧИТ. /baikal-daily/. ОХУ-д мах нийлүүлэх талаар нэг сарын өмнө тус улсын Ерөнхийлөгч…
20141020-002
10-р сар 20, 2014

Муу зуршлаар тэргүүлэгч арван улс орон

in Сонирхолтой мэдээлэл
Бразил тав дах хөлбөмбөгийн дэлхийн аваргын цомоо хүртэж бахдам амжилт гаргасан, Дани улс…
3d2ca7a4d0244ae996e43c17171ddd3b L
10-р сар 20, 2014

“ЭБОЛА” ВИРУСИЙН ЭСРЭГ ХАМГААЛЛЫН ХУВЦАС МАНАЙ УЛСАД ХОЁРХОН БАЙНА

in Эрүүл Мэнд
http://www.youtube.com/watch?v=zfESK1ST4rw “ЭБОЛА”-ТАЙ ТЭМЦЭХ ЦЭРГИЙН ЭМЧ НАРЫН ОТРЯД…
20141020-030
10-р сар 20, 2014

Хамгийн үнэ цэнэ бүхий алдагдсан эд баялагууд

in Сонирхолтой мэдээлэл
Зарим нэг Дэлхийн хамгийн үнэт баялаг дайны үед устаж үгүй болсон, эсвэл алга болсон…
20141021-005
10-р сар 21, 2014

“Сүүлчийн шөнө” ашиг орлогоороо тэргүүлж эхэллээ

in Интертэймент
ШӨХТГ-аас кино театруудаар гарч байгаа Монгол киноны жагсаалтыг долоо хоног бүрээр нь…
331c2e20c1fde41030279b449a11841a L
10-р сар 20, 2014

ОБАМАГИЙН ҮГИЙГ СОНСОХЫГ ХҮССЭНГҮЙ

in Ану
АНУ-ын Мэриленд муж улсын захирагчийн албан тушаалд Ардчилсан намаас нэр дэвшигч Энтони…
20141020-043
10-р сар 20, 2014

Шинээр бизнес эхлэхэд гаргадаг гол алдаанууд

in Сонирхолтой мэдээлэл
Шинээр бизнес эрхлэх гэж буй хүмүүсийн гаргадаг хамгийн том алдаа бол өөртөө тохирох…
20141021-019
10-р сар 21, 2014

Улаанбаатар хот тун удахгүй Google Street View-д орно

in Технологи
2014 оны 9 сарын 29нд Улаанбаатар хотын Санхүү, Эдийн засгийн асуудал хариуцсан орлогч…
35513aac36a2ccb17e1a6ac49364f91a XL
10-р сар 20, 2014

Хоёр Солонгос хилийн ойролцоо харилцан гал нээжээ

in Солонгос
Хоёр улсыг заагладаг цэргийн хилд Умард Солонгосын цэргүүд ойртон очсоны дараа өнгөрөгч…
286a6641fae140bc8dc105fc2e12bec7 XL
10-р сар 21, 2014

“ОЮУТОЛГОЙ”-Н АСУУДАЛ МОНГОЛЫН ХӨГЖИЛ ДЭВШЛИЙГ СААТУУЛЖ БАЙНА

in Бизнес & Эдийн засаг
Эрдэс баялгийн үнийн уналт Монголын арвин их байгалийн нөөцөөс хамааралтай эдийн засагт…
c14cded91142bf9e1c143e509dde377e L
10-р сар 20, 2014

ШИНЭЧИЛСЭН ГЭРЭЭГ ЭСЭРГҮҮЦЭЖ ШҮҮХЭД ХАНДАНА

in Улс Төр & Хууль
Ерөнхий сайд, АН-ын дарга Н.Алтанхуяг, МАХН-ын дарга Н.Энхбаяр нар хамтын ажиллагааны…
20141020-018
10-р сар 20, 2014

АНУ-д Монгол Улсыг сурталчилав

in Ану
Монгол Улсаас АНУ-д суугаа ЭСЯ “Монголыг танилцуулах” аяны хүрээнд Америкийн аялагч Карен…
underwaterhotel
10-р сар 21, 2014

Дубай усан доор зээрэнцэг хэлбэрийн зочид буудал барихаар төлөвлөж байна

in Сонирхолтой мэдээлэл
Дубай бас нэгэн гайхалтай зочид буудлын загвар гаргах зорилгоор далайн гүний тансаг…
22-4
10-р сар 22, 2014

АНУ-д хуучин орон сууцны эрэлт нэмэгджээ

in Ану
АНУ-ын хуучин орон сууцны борлуулалт есдүгээр сард энэ оны хамгийн дээд цэгтээ хүрч өссөн…
FacebookN  TwitterN  RSSN

shud_4Ерөнхий

Кариес буюу шүд цоорох өвчнийг хамгийн эртний өвчнүүдийн нэг гэж үздэг. Гэвч 18-р зууны үеэс Америкт чихрийн нишингийн тариалан бий болж, олдоц муутай үнэтэй байсан сахар, чихэр нь хямд, хаа сайгүй таардаг болсон цагаас эхлэн шүд цоорох өвчин нь асар хурдацтайгаар тархаж эхэлсэн юм.

Кариес гэдэг нь шүдний гадаргуй дээр гэмтэл, цоорхой үүсдэг өвчин юм. Шүдний эмч нар шүд цооролтыг шүд цооролтын толбо үүсдэг эрт үе ба  шүдний хатуу эдэд согог үүсдэг хожуу үе гэсэн хоёр хэсэгт хувааж үздэг. Манайхан хар яриандаа энэ эмгэгийг шүд хорхойтох, хорхой идэх гэж яриад сурчихсан байдаг.

Шалтгаан

Шүд цооролт нь шүдний зөөлөн өнгөрт ихээр агуулагдах бактерийн үйл ажиллагааны үр дүнд үүснэ. Шүдний зөөлөн өнгөр нь чанах, шарах зэргээр дулаан боловсруулалт хийсэн нүүрс ус ихээр агуулдаг зөөлөн бүтээгдэхүүн хэрэглэх үед үүсдэг зүйлс хэрэглэх, нэр томъёоны хувьд хэлэхэд нүүрс ус (ба сахар) ихээр агуулсан бүтээгдэхүүн хэрэглэснээр үүсдэг. Гэтэл орчин үеийн хүний хоол нь дийлэнхдээ ийм бүтээгдэхүүнээс бүрддэг.

Хэрэв шүдний өнгрийг цаг хугацаанд нь арилгахгүй бол бактерүүд эрчимтэй үржиж эхэлдэг. Тоо нь ихсэх тусам хүчил ялгаруулах ихэсч, шүдний пааланд агуулагддаг кальци, фторыг багасгана. Үүний үр дүнд шүдний паалан зөөлөрч бактерүүдад шүдний гүнд нэвтрэх боломж гарч ирнэ.

Шүд цоороход зөөлөн өнгөрийн хангалтгүй цэвэрлэгээнээс гадна шим тэжээлээр дутмаг хооллолт, стресс, чихэрлэг зүйлс ихээр хэрэглэх нь ихээхэн нөлөөлдөг.

Явц

Шүдний зөөлөн өнгөр нь хоол идэх тоолонд үүсдэг. Хоолны жижиг үлдэгдлийг агуулдаг бөгөөд гол төлөв нүүр уснаас тогтдог. Өнгөр үүссэнээс хойш 72 цагийн дотор шүдийг цэвэрлэхгүй бол зөөлөн өнгөр нь хатуурч шүдэнд бөх наалддаг.  Ийм өнгөр доторх бактериуд нь нүүр усыг хүчил болгон боловсруулах чадвартай. Харин шүдний паалан нь ийм хүчлийн нөлөөн дор зөөлөрдөг.  Ингэж зөөлрөхийг шүд цооролтын эхний шат буюу шүд цооролтын толбо үүсэх гэнэ.

Хоёр дахь шатанд явц улам гүнзгийрнэ. Гэмтэл нь паалангийн цаана байдаг шүдний үндсэн  эд хүрнэ. Дентин нь пааланг бодвол цооролтыг тэсвэрлэхдээ сул болохоор шүд илүү хурдацтайгаар эвдэрч эхэлнэ. Улмаар гүн цооролт үүснэ.

Шинж тэмдэг

Шүд цоорох өвчнийг таньж мэдэхэд хялбар. Юуны өмнө шүдний гадарга дээр хар цэгүүд бий болно. Дараа нь шүдний гадаргуй барзгар болно. Гуравт шүднүүд исэглэн, чихэрлэг, халуун хүйтэн юм идэх үед янгинаж өвддөг болно. Дөрөвт нь амнаас эвгүй үнэр гарна. Тавд нь шүдний гадаргуйд нүх гарсны хэлээрээ тэмтэрч болно.

Үр дагавар

Цоорсны улмаас шүд мэдрэл болон цусны судастай зөөлөн эд хүртлээ хүчтэй гэмтэх аюултай. Энэ нь маш хүчтэй өвдөлт өгдөг. Тэгэхээр шүд нь өвдөөд гэж яваа хүний шүдний зөөлөн эд нь гэмтсэн гэсэн үг.

Оношлогоо

Шүд цоорсон эсэхийг шүдний эмч үзэж оношилно. Шүдний гэмтэл хэр байгааг тодорхойлх ёстой тул амны хөндийн үзлэгээс гадна гадна рентген зураг авах, радиовизиографийн шинжилгээ хийх шаардлага гарч магадгүй.

Эмчилгээ

Шүд цоорох өвчний эмчилгээ нь эдийн гэмтлийн зэргээс хамаарна. Шүд цооролтын толбоны үе шатанд нь тусгай уусмалын тусламжтайгаар дахин эрдэс бодисоор тэжээх эмчилгээ хийнэ. Өнгөц, дунд болон гүн шүд цооролтын үед цоорсон хөндийг өрөмдөн нүхлээд дараа нь ломбо тавина.

Урьдчилан сэргийлэлт

Шүд цоорох өвчнөөс сэргийлэхийн тулд дараах арга хэмжээг авах хэрэгтэй, үүнд:

  1. Зөв хооллолт. Шинэ ногоо, жимсийг ихээр хэрэглэж харин чихэр ба цагаан талх зэргийн хэрэглээг багасгах.
  2. Шүдээ цэвэрлэхдээ доод тал нь 3 минутын турш угаах. Өглөө оройд заавал угаадаг байх. Өөрийн шүд, буйлны онцлогт тохиросон оо, сойзтой байх.
  3. Шүдний чулууг цаг тухайд нь авахуулах хэрэгтэй.
  4. Шүдний эмчийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгт жилд 1-2 удаа орж байх хэрэгтэй.

 


ЭМЖЖМА эмнэлэг