• StoneCraft
Нэвтрэх / Бүртгүүлэх
  • Mongolian-As
  • gn5f8
20150327-025
3-р сар 27, 2015

Хамгийн их авилгажсан цагдаатай улс орон

in Сонирхолтой мэдээлэл
20150327-013
3-р сар 27, 2015

Шадар сайд Дундговь аймагт ажиллалаа

in Улс Төр & Хууль
20150326-036
3-р сар 26, 2015

УИХ-ын гишүүд төсвийг юунд зарцуулав...

in Улс Төр & Хууль
20150326-015
3-р сар 26, 2015

Бразил боржин чулууны онцлог, давуу талууд

in Сонирхолтой мэдээлэл
20150326-006
3-р сар 26, 2015

Чулууны хүний бие организмд үзүүлэх гайхамшигт чанар

in Сонирхолтой мэдээлэл
Zodiac
3-р сар 26, 2015

2015.03.26 / БИЛГИЙН ТООЛЛЫН 7

in Зурхай
20150325-028
3-р сар 25, 2015

Л.Гүндалай цоо шинэ нам байгуулна гэв

in Улс Төр & Хууль
20150325-025
3-р сар 25, 2015

Илчлэг шатаах хялбар аргууд

in Зөвөлгөө
20150325-023
3-р сар 25, 2015

Хайрын гурвалжингийн төгсгөл

in Сонин хачин
20150325-022
3-р сар 25, 2015

Анжелина Жоли өндгөвчөө авахуулжээ

in Сонин хачин

ЗОХИОГЧИЙН БУЛАНД ШИНЭЭР

20130325 democracydetail

АРДЧИЛАЛ БУРУУТАЙ ЮУ?

in Г.Галбадрах
Сүүлийн үед Монголын төрийн эрх барих үүрэгт оролцож байгаа эрхмүүдийн увайгүй хийгээд,…
20150320-096

ЗУРВАСХАН БОДЛУУД-25

in Г.Галбадрах
НАЙЗ ...Урсаж элэх амьдралын урсгал дунд заримдаа түүн рүү зүгээр л зорьж очдог. Зүгээр л…
sdfghjkl1223

ДЭМЖМЭЭР ЗАЛУУС

in Г.Галбадрах
АНУ-д ажиллаж амьдарч байгаа монголчуудыг зорьж урлагийнхан, хошин шогийнхон нилээд…
B-f7iSCCcAA34bj

АЛДАГДСАН ИТГЭЛ

in Г.Галбадрах
Зураг: Бороо Гоулдын хэдэн жилийн өмнөх зураг ...Сүүлийн үед Сентерро Гольд компани…
20150217-005

Б.Эрхэмбаяр: Тасдаж үл болох сарнай

in Б.Эрхэмбаяр
Гэгээн хайрын өдөр буюу энэ сарын 14-ны өдөр анхны утга зохиолын ном болох “Тасдаж үл…
IMG 4285

"Пирамид" компанийн 10 жилийн ой

in Г.Галбадрах
Америкийн олон хотуудад ажиллаж амьдардаг монголчууд хот бүрдээ өөрсдийн бизнесийн давуу…
time-passes-quickly

Зурвасхан бодлууд-24

in Г.Галбадрах
АЛДВАЛ Ч АЛДАГ Л ДЭЭ Том хүү минь нэг удаа надтай ярилцаж суухдаа "Аав минь танаас хол…
Hairhan 1

ЗУРВАСХАН БОДЛУУД-23 ААВ

in Г.Галбадрах
Би нэгэн дотны найзтайгаа аавын тухай хүүрнэв. "Чи аавдаа учиргүй хайртай байж,…
hate

"ҮЗЭН ЯДАХ" ИХ ХИЙРХЭЛ

in Г.Галбадрах
...Хэн нэгний буруу үйлдэл хийгээд буруугаар хэлсэн үгний төлөө хүмүүс зэвүүцдэг. Уг үг,…
20150119-012

14 хэлээр ярьдаг Дэлхийн ой тогтоолтын аварга Монгол охин

in Б.Эрхэмбаяр
А. Янжаа гэж энэ охиныг би багаас нь сайн мэдэх боловч насанд хүрсэн цагаас нь хойш хол…

shud_4Ерөнхий

Кариес буюу шүд цоорох өвчнийг хамгийн эртний өвчнүүдийн нэг гэж үздэг. Гэвч 18-р зууны үеэс Америкт чихрийн нишингийн тариалан бий болж, олдоц муутай үнэтэй байсан сахар, чихэр нь хямд, хаа сайгүй таардаг болсон цагаас эхлэн шүд цоорох өвчин нь асар хурдацтайгаар тархаж эхэлсэн юм.

Кариес гэдэг нь шүдний гадаргуй дээр гэмтэл, цоорхой үүсдэг өвчин юм. Шүдний эмч нар шүд цооролтыг шүд цооролтын толбо үүсдэг эрт үе ба  шүдний хатуу эдэд согог үүсдэг хожуу үе гэсэн хоёр хэсэгт хувааж үздэг. Манайхан хар яриандаа энэ эмгэгийг шүд хорхойтох, хорхой идэх гэж яриад сурчихсан байдаг.

Шалтгаан

Шүд цооролт нь шүдний зөөлөн өнгөрт ихээр агуулагдах бактерийн үйл ажиллагааны үр дүнд үүснэ. Шүдний зөөлөн өнгөр нь чанах, шарах зэргээр дулаан боловсруулалт хийсэн нүүрс ус ихээр агуулдаг зөөлөн бүтээгдэхүүн хэрэглэх үед үүсдэг зүйлс хэрэглэх, нэр томъёоны хувьд хэлэхэд нүүрс ус (ба сахар) ихээр агуулсан бүтээгдэхүүн хэрэглэснээр үүсдэг. Гэтэл орчин үеийн хүний хоол нь дийлэнхдээ ийм бүтээгдэхүүнээс бүрддэг.

Хэрэв шүдний өнгрийг цаг хугацаанд нь арилгахгүй бол бактерүүд эрчимтэй үржиж эхэлдэг. Тоо нь ихсэх тусам хүчил ялгаруулах ихэсч, шүдний пааланд агуулагддаг кальци, фторыг багасгана. Үүний үр дүнд шүдний паалан зөөлөрч бактерүүдад шүдний гүнд нэвтрэх боломж гарч ирнэ.

Шүд цоороход зөөлөн өнгөрийн хангалтгүй цэвэрлэгээнээс гадна шим тэжээлээр дутмаг хооллолт, стресс, чихэрлэг зүйлс ихээр хэрэглэх нь ихээхэн нөлөөлдөг.

Явц

Шүдний зөөлөн өнгөр нь хоол идэх тоолонд үүсдэг. Хоолны жижиг үлдэгдлийг агуулдаг бөгөөд гол төлөв нүүр уснаас тогтдог. Өнгөр үүссэнээс хойш 72 цагийн дотор шүдийг цэвэрлэхгүй бол зөөлөн өнгөр нь хатуурч шүдэнд бөх наалддаг.  Ийм өнгөр доторх бактериуд нь нүүр усыг хүчил болгон боловсруулах чадвартай. Харин шүдний паалан нь ийм хүчлийн нөлөөн дор зөөлөрдөг.  Ингэж зөөлрөхийг шүд цооролтын эхний шат буюу шүд цооролтын толбо үүсэх гэнэ.

Хоёр дахь шатанд явц улам гүнзгийрнэ. Гэмтэл нь паалангийн цаана байдаг шүдний үндсэн  эд хүрнэ. Дентин нь пааланг бодвол цооролтыг тэсвэрлэхдээ сул болохоор шүд илүү хурдацтайгаар эвдэрч эхэлнэ. Улмаар гүн цооролт үүснэ.

Шинж тэмдэг

Шүд цоорох өвчнийг таньж мэдэхэд хялбар. Юуны өмнө шүдний гадарга дээр хар цэгүүд бий болно. Дараа нь шүдний гадаргуй барзгар болно. Гуравт шүднүүд исэглэн, чихэрлэг, халуун хүйтэн юм идэх үед янгинаж өвддөг болно. Дөрөвт нь амнаас эвгүй үнэр гарна. Тавд нь шүдний гадаргуйд нүх гарсны хэлээрээ тэмтэрч болно.

Үр дагавар

Цоорсны улмаас шүд мэдрэл болон цусны судастай зөөлөн эд хүртлээ хүчтэй гэмтэх аюултай. Энэ нь маш хүчтэй өвдөлт өгдөг. Тэгэхээр шүд нь өвдөөд гэж яваа хүний шүдний зөөлөн эд нь гэмтсэн гэсэн үг.

Оношлогоо

Шүд цоорсон эсэхийг шүдний эмч үзэж оношилно. Шүдний гэмтэл хэр байгааг тодорхойлх ёстой тул амны хөндийн үзлэгээс гадна гадна рентген зураг авах, радиовизиографийн шинжилгээ хийх шаардлага гарч магадгүй.

Эмчилгээ

Шүд цоорох өвчний эмчилгээ нь эдийн гэмтлийн зэргээс хамаарна. Шүд цооролтын толбоны үе шатанд нь тусгай уусмалын тусламжтайгаар дахин эрдэс бодисоор тэжээх эмчилгээ хийнэ. Өнгөц, дунд болон гүн шүд цооролтын үед цоорсон хөндийг өрөмдөн нүхлээд дараа нь ломбо тавина.

Урьдчилан сэргийлэлт

Шүд цоорох өвчнөөс сэргийлэхийн тулд дараах арга хэмжээг авах хэрэгтэй, үүнд:

  1. Зөв хооллолт. Шинэ ногоо, жимсийг ихээр хэрэглэж харин чихэр ба цагаан талх зэргийн хэрэглээг багасгах.
  2. Шүдээ цэвэрлэхдээ доод тал нь 3 минутын турш угаах. Өглөө оройд заавал угаадаг байх. Өөрийн шүд, буйлны онцлогт тохиросон оо, сойзтой байх.
  3. Шүдний чулууг цаг тухайд нь авахуулах хэрэгтэй.
  4. Шүдний эмчийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгт жилд 1-2 удаа орж байх хэрэгтэй.

 


ЭМЖЖМА эмнэлэг


 

Зөвөлгөө