• 1200x120111
  • 1200x120
  • 1200x160 banner 01
Нэвтрэх / Бүртгүүлэх

Шинээр нэмэгдсэн мэдээ

20140929-021

Амны эвгүй үнэр дарах арга

in Сонирхолтой мэдээлэл
20140929-017

Хүний биеийн сонирхолтой баримтууд

in Сонирхолтой мэдээлэл

Их уншигдсан

20140929-018
9-р сар 29, 2014

Нүүрний йог: Хамгийн овортой харагдуулдаг үрчлээнээс сэргийлье

in Сонирхолтой мэдээлэл
Киноны нүүр хувиргагчид дүрээ илт хөгшрүүлэхийн тулд хамгийн түрүүнд аль хэсэгт нь үрчлээ…
20140929-007
9-р сар 29, 2014

Амьдралаа стрессгүй болгох 5 хялбар арга

in Сонирхолтой мэдээлэл
Бясалгал хийх нь сайн боловч үр дүнг нь мэдрэхийн тулд заавал ч үгүй агуйд суух…
20140929-003
9-р сар 29, 2014

Азийн наадмаас хүртсэн медалийн тоо 18 болж шинэ амжилт тогтоолоо

in Спорт
БНСУ-ын Инчеон хотноо үргэлжилж байгаа Азийн зуны спортын XVII наадмын ес дэх өдрийн…
20140930-014
9-р сар 30, 2014

Хятадын сэтгүүлч Монголын сагсан бөмбөгчдийн тухай

in Спорт
Инчён хотноо болж буй Азийн наадмыг суравжилж буй БНХАУ-ын сэтгүүлч Ну Жу Хуан улсынхаа…
20140930-033
9-р сар 30, 2014

Шангрила зочид буудал шатаж байна

in Нийгэм
Яг одоо Паркийн хажуу дахь "Шангрила"-гийн барилгад гал гарч байна. Шангрила голоосоо…
65698bb86e8c317b4aa329aef7816be2 L
9-р сар 28, 2014

ХОЁР СОЛОНГОСЫГ ХОЛБООТ УЛС ХЭЛБЭРЭЭР НЭГТГЭХИЙГ САНАЛ БОЛГОВ

in Солонгос
Нэг улсын дотор төрийн хоёр байгуулал зэрэгцэн орших буюу холбоот улс байх томьёоллоор…
17798c5d2b67fa26600f6a706700f3a3
9-р сар 29, 2014

Бээжингийн эсрэг жагсаал өргөжсөөр байна

in Хонг Конг
Хонгконгийн олон мянган оюутан залуусын эхлүүлсэн Бээжингийн эсрэг олон хоногийн жагсаал…
dfaf8a43d0957fc1fa970c047c267f1b L
9-р сар 28, 2014

ОНТАКЭ ГАЛТ УУЛ ДЭЛБЭРСНИЙ ДАРАА 30 ГАРУЙ ХҮН СУРАГГҮЙ АЛГА БОЛЖЭЭ

in Япон
Бямба гарагт буюу есдүгээр сарын 27-нд Японы Нагано муж улсад Онтакэ галт уул дэлбэрсний…
20140930-016
9-р сар 30, 2014

Өсвөр насны охиноос ээждээ бичсэн захидал

in Сонирхолтой мэдээлэл
Энэ захидлаа эхлэхээсээ өмнө юуны түрүүнд тэр болгон ил гаргадаггүй ч ээждээ маш их…
cfad10378eafd2319d0af69aaf477e50 XL
9-р сар 28, 2014

С.БЯМБАЦЭРЭН АЛТАН МЕДАЛИЙН ТӨЛӨӨ БАРИЛДАНА

in Спорт
Азийн 17 дугаар наадмын чөлөөт бөхийн тэмцээн хоёр дахь өдрийн 17 цагийн байдлаар…
20140929-021
9-р сар 29, 2014

Амны эвгүй үнэр дарах арга

in Сонирхолтой мэдээлэл
Та өдөр бүр шүдээ тогтмол угаасан ч амны хөндийн эвгүй үнэрээс салахгүй бол дараах…
20140930-009
9-р сар 30, 2014

“Макмахон” Монгол дахь ажлаа зогсоож байна

in Уул Уурхай
КАНБЕРРА. /AustralianMining/. “Макмахон”-ы Монгол дахь салбар компани үйл ажиллагаагаа…
20140927-006
9-р сар 27, 2014

Умард Солонгосын Улсын батлан хамгаалах хорооны шинэ бүрэлдэхүүнийг томилжээ

in Солонгос
ПХЕНЬЯН. /ITAR-TASS/. БНАСАУ-ын нийслэл хотод болсон Ардын дээд хурлын ээлжит чуулганаар…
20140927-007
9-р сар 27, 2014

Шинжаан-Уйгурт дахин халдлага үйлджээ

in Хятад
БЭЭЖИН. /BBC/. Хятадын Шинжаан-Уйгурын өөртөө засах тойргийн хэд хэдэн сууринд дэлбэрэлт…
20140927-003
9-р сар 27, 2014

Б.Бат-Эрдэнэ: Монголын жүдочдоос уучлалт гуйсан

in Спорт
БНСУ-ын Инчеон хотноо Азийн спортын XVII их наадам үргэлжилж байна. Өнөөдөр Монголын…
FacebookN  TwitterN  RSSN

shud_4Ерөнхий

Кариес буюу шүд цоорох өвчнийг хамгийн эртний өвчнүүдийн нэг гэж үздэг. Гэвч 18-р зууны үеэс Америкт чихрийн нишингийн тариалан бий болж, олдоц муутай үнэтэй байсан сахар, чихэр нь хямд, хаа сайгүй таардаг болсон цагаас эхлэн шүд цоорох өвчин нь асар хурдацтайгаар тархаж эхэлсэн юм.

Кариес гэдэг нь шүдний гадаргуй дээр гэмтэл, цоорхой үүсдэг өвчин юм. Шүдний эмч нар шүд цооролтыг шүд цооролтын толбо үүсдэг эрт үе ба  шүдний хатуу эдэд согог үүсдэг хожуу үе гэсэн хоёр хэсэгт хувааж үздэг. Манайхан хар яриандаа энэ эмгэгийг шүд хорхойтох, хорхой идэх гэж яриад сурчихсан байдаг.

Шалтгаан

Шүд цооролт нь шүдний зөөлөн өнгөрт ихээр агуулагдах бактерийн үйл ажиллагааны үр дүнд үүснэ. Шүдний зөөлөн өнгөр нь чанах, шарах зэргээр дулаан боловсруулалт хийсэн нүүрс ус ихээр агуулдаг зөөлөн бүтээгдэхүүн хэрэглэх үед үүсдэг зүйлс хэрэглэх, нэр томъёоны хувьд хэлэхэд нүүрс ус (ба сахар) ихээр агуулсан бүтээгдэхүүн хэрэглэснээр үүсдэг. Гэтэл орчин үеийн хүний хоол нь дийлэнхдээ ийм бүтээгдэхүүнээс бүрддэг.

Хэрэв шүдний өнгрийг цаг хугацаанд нь арилгахгүй бол бактерүүд эрчимтэй үржиж эхэлдэг. Тоо нь ихсэх тусам хүчил ялгаруулах ихэсч, шүдний пааланд агуулагддаг кальци, фторыг багасгана. Үүний үр дүнд шүдний паалан зөөлөрч бактерүүдад шүдний гүнд нэвтрэх боломж гарч ирнэ.

Шүд цоороход зөөлөн өнгөрийн хангалтгүй цэвэрлэгээнээс гадна шим тэжээлээр дутмаг хооллолт, стресс, чихэрлэг зүйлс ихээр хэрэглэх нь ихээхэн нөлөөлдөг.

Явц

Шүдний зөөлөн өнгөр нь хоол идэх тоолонд үүсдэг. Хоолны жижиг үлдэгдлийг агуулдаг бөгөөд гол төлөв нүүр уснаас тогтдог. Өнгөр үүссэнээс хойш 72 цагийн дотор шүдийг цэвэрлэхгүй бол зөөлөн өнгөр нь хатуурч шүдэнд бөх наалддаг.  Ийм өнгөр доторх бактериуд нь нүүр усыг хүчил болгон боловсруулах чадвартай. Харин шүдний паалан нь ийм хүчлийн нөлөөн дор зөөлөрдөг.  Ингэж зөөлрөхийг шүд цооролтын эхний шат буюу шүд цооролтын толбо үүсэх гэнэ.

Хоёр дахь шатанд явц улам гүнзгийрнэ. Гэмтэл нь паалангийн цаана байдаг шүдний үндсэн  эд хүрнэ. Дентин нь пааланг бодвол цооролтыг тэсвэрлэхдээ сул болохоор шүд илүү хурдацтайгаар эвдэрч эхэлнэ. Улмаар гүн цооролт үүснэ.

Шинж тэмдэг

Шүд цоорох өвчнийг таньж мэдэхэд хялбар. Юуны өмнө шүдний гадарга дээр хар цэгүүд бий болно. Дараа нь шүдний гадаргуй барзгар болно. Гуравт шүднүүд исэглэн, чихэрлэг, халуун хүйтэн юм идэх үед янгинаж өвддөг болно. Дөрөвт нь амнаас эвгүй үнэр гарна. Тавд нь шүдний гадаргуйд нүх гарсны хэлээрээ тэмтэрч болно.

Үр дагавар

Цоорсны улмаас шүд мэдрэл болон цусны судастай зөөлөн эд хүртлээ хүчтэй гэмтэх аюултай. Энэ нь маш хүчтэй өвдөлт өгдөг. Тэгэхээр шүд нь өвдөөд гэж яваа хүний шүдний зөөлөн эд нь гэмтсэн гэсэн үг.

Оношлогоо

Шүд цоорсон эсэхийг шүдний эмч үзэж оношилно. Шүдний гэмтэл хэр байгааг тодорхойлх ёстой тул амны хөндийн үзлэгээс гадна гадна рентген зураг авах, радиовизиографийн шинжилгээ хийх шаардлага гарч магадгүй.

Эмчилгээ

Шүд цоорох өвчний эмчилгээ нь эдийн гэмтлийн зэргээс хамаарна. Шүд цооролтын толбоны үе шатанд нь тусгай уусмалын тусламжтайгаар дахин эрдэс бодисоор тэжээх эмчилгээ хийнэ. Өнгөц, дунд болон гүн шүд цооролтын үед цоорсон хөндийг өрөмдөн нүхлээд дараа нь ломбо тавина.

Урьдчилан сэргийлэлт

Шүд цоорох өвчнөөс сэргийлэхийн тулд дараах арга хэмжээг авах хэрэгтэй, үүнд:

  1. Зөв хооллолт. Шинэ ногоо, жимсийг ихээр хэрэглэж харин чихэр ба цагаан талх зэргийн хэрэглээг багасгах.
  2. Шүдээ цэвэрлэхдээ доод тал нь 3 минутын турш угаах. Өглөө оройд заавал угаадаг байх. Өөрийн шүд, буйлны онцлогт тохиросон оо, сойзтой байх.
  3. Шүдний чулууг цаг тухайд нь авахуулах хэрэгтэй.
  4. Шүдний эмчийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгт жилд 1-2 удаа орж байх хэрэгтэй.

 


ЭМЖЖМА эмнэлэг