• 1200x120111
  • 1200x160 banner 01
  • 1200x120
Нэвтрэх / Бүртгүүлэх

Шинээр нэмэгдсэн мэдээ

20140920-006
9-р сар 20, 2014

Орчин үеийн байшингийн шилдэг 5 дизайны шийдэл

in Сонирхолтой мэдээлэл
c214418422a4b5ea91c073047c3200e3 L
9-р сар 20, 2014

ГУРИЛЫН БӨӨНИЙ ҮНИЙГ 850 ТӨГРӨГТ БАРИНА

in Бизнес & Эдийн засаг
20140920-004
9-р сар 20, 2014

Баячуудад зориулсан нийгмийн сүлжээ бий болжээ

in Сонирхолтой мэдээлэл
Zodiac
9-р сар 20, 2014

2014.09.20 / БИЛГИЙН ТООЛЛЫН 27

in Зурхай
488261881 200x150
9-р сар 20, 2014

АНУ ДАХЬ МОНГОЛ ТЕЛЕВИЗ: 2014.09.19

in АНУ дахь Монгол ТВ
Snapshot 2014-09-19 171013
9-р сар 19, 2014

Шотланд тусгаар улс болохгүй

in Дэлхий дахинд
Central African Republic photo from Mercy Corps
9-р сар 19, 2014

Дэлхийн хүн ам 2100 онд

in Сонин хачин
roadster
9-р сар 19, 2014

Дэлхийн хамгийн үнэтэй 10 автомашин

in Сонирхолтой мэдээлэл
a80fc521d231b26e349688ad8894c301big
9-р сар 19, 2014

Шотландад хариу гарч эхэлжээ

in Дэлхий дахинд
140811-boston-ice-bucket-challenge-1350 26906d39ac7ead702b45e5b7707b8dc6
9-р сар 19, 2014

Ус чандмань эрдэнэ

in Сонирхолтой мэдээлэл
20140919-009
9-р сар 19, 2014

Дэлхийн хамгийн аз жаргалтай орныг нэрлэжээ

in Сонирхолтой мэдээлэл
motivational-quotes
9-р сар 19, 2014

Хамгийн алдартай ишлэлүүд

in Сонирхолтой мэдээлэл
Pediatric patients receiving chemotherapy
9-р сар 19, 2014

Хорт хавдар гэж юу вэ?

in Эрүүл Мэнд
Zodiac
9-р сар 19, 2014

2014.09.19 / БИЛГИЙН ТООЛЛЫН 26

in Зурхай
scotland-independence
9-р сар 18, 2014

Шотландын тусгаар тогтнол

in Дэлхий дахинд
20140918-007
9-р сар 18, 2014

Гурван түмэн адууны баяр хийнэ

in Орон нутаг
iphone6-vs-note4
9-р сар 18, 2014

Яагаад Galaxy Note 4 iPhone 6-с илүү юу?

in Сонирхолтой мэдээлэл

Их уншигдсан

FacebookN  TwitterN  RSSN

shud_4Ерөнхий

Кариес буюу шүд цоорох өвчнийг хамгийн эртний өвчнүүдийн нэг гэж үздэг. Гэвч 18-р зууны үеэс Америкт чихрийн нишингийн тариалан бий болж, олдоц муутай үнэтэй байсан сахар, чихэр нь хямд, хаа сайгүй таардаг болсон цагаас эхлэн шүд цоорох өвчин нь асар хурдацтайгаар тархаж эхэлсэн юм.

Кариес гэдэг нь шүдний гадаргуй дээр гэмтэл, цоорхой үүсдэг өвчин юм. Шүдний эмч нар шүд цооролтыг шүд цооролтын толбо үүсдэг эрт үе ба  шүдний хатуу эдэд согог үүсдэг хожуу үе гэсэн хоёр хэсэгт хувааж үздэг. Манайхан хар яриандаа энэ эмгэгийг шүд хорхойтох, хорхой идэх гэж яриад сурчихсан байдаг.

Шалтгаан

Шүд цооролт нь шүдний зөөлөн өнгөрт ихээр агуулагдах бактерийн үйл ажиллагааны үр дүнд үүснэ. Шүдний зөөлөн өнгөр нь чанах, шарах зэргээр дулаан боловсруулалт хийсэн нүүрс ус ихээр агуулдаг зөөлөн бүтээгдэхүүн хэрэглэх үед үүсдэг зүйлс хэрэглэх, нэр томъёоны хувьд хэлэхэд нүүрс ус (ба сахар) ихээр агуулсан бүтээгдэхүүн хэрэглэснээр үүсдэг. Гэтэл орчин үеийн хүний хоол нь дийлэнхдээ ийм бүтээгдэхүүнээс бүрддэг.

Хэрэв шүдний өнгрийг цаг хугацаанд нь арилгахгүй бол бактерүүд эрчимтэй үржиж эхэлдэг. Тоо нь ихсэх тусам хүчил ялгаруулах ихэсч, шүдний пааланд агуулагддаг кальци, фторыг багасгана. Үүний үр дүнд шүдний паалан зөөлөрч бактерүүдад шүдний гүнд нэвтрэх боломж гарч ирнэ.

Шүд цоороход зөөлөн өнгөрийн хангалтгүй цэвэрлэгээнээс гадна шим тэжээлээр дутмаг хооллолт, стресс, чихэрлэг зүйлс ихээр хэрэглэх нь ихээхэн нөлөөлдөг.

Явц

Шүдний зөөлөн өнгөр нь хоол идэх тоолонд үүсдэг. Хоолны жижиг үлдэгдлийг агуулдаг бөгөөд гол төлөв нүүр уснаас тогтдог. Өнгөр үүссэнээс хойш 72 цагийн дотор шүдийг цэвэрлэхгүй бол зөөлөн өнгөр нь хатуурч шүдэнд бөх наалддаг.  Ийм өнгөр доторх бактериуд нь нүүр усыг хүчил болгон боловсруулах чадвартай. Харин шүдний паалан нь ийм хүчлийн нөлөөн дор зөөлөрдөг.  Ингэж зөөлрөхийг шүд цооролтын эхний шат буюу шүд цооролтын толбо үүсэх гэнэ.

Хоёр дахь шатанд явц улам гүнзгийрнэ. Гэмтэл нь паалангийн цаана байдаг шүдний үндсэн  эд хүрнэ. Дентин нь пааланг бодвол цооролтыг тэсвэрлэхдээ сул болохоор шүд илүү хурдацтайгаар эвдэрч эхэлнэ. Улмаар гүн цооролт үүснэ.

Шинж тэмдэг

Шүд цоорох өвчнийг таньж мэдэхэд хялбар. Юуны өмнө шүдний гадарга дээр хар цэгүүд бий болно. Дараа нь шүдний гадаргуй барзгар болно. Гуравт шүднүүд исэглэн, чихэрлэг, халуун хүйтэн юм идэх үед янгинаж өвддөг болно. Дөрөвт нь амнаас эвгүй үнэр гарна. Тавд нь шүдний гадаргуйд нүх гарсны хэлээрээ тэмтэрч болно.

Үр дагавар

Цоорсны улмаас шүд мэдрэл болон цусны судастай зөөлөн эд хүртлээ хүчтэй гэмтэх аюултай. Энэ нь маш хүчтэй өвдөлт өгдөг. Тэгэхээр шүд нь өвдөөд гэж яваа хүний шүдний зөөлөн эд нь гэмтсэн гэсэн үг.

Оношлогоо

Шүд цоорсон эсэхийг шүдний эмч үзэж оношилно. Шүдний гэмтэл хэр байгааг тодорхойлх ёстой тул амны хөндийн үзлэгээс гадна гадна рентген зураг авах, радиовизиографийн шинжилгээ хийх шаардлага гарч магадгүй.

Эмчилгээ

Шүд цоорох өвчний эмчилгээ нь эдийн гэмтлийн зэргээс хамаарна. Шүд цооролтын толбоны үе шатанд нь тусгай уусмалын тусламжтайгаар дахин эрдэс бодисоор тэжээх эмчилгээ хийнэ. Өнгөц, дунд болон гүн шүд цооролтын үед цоорсон хөндийг өрөмдөн нүхлээд дараа нь ломбо тавина.

Урьдчилан сэргийлэлт

Шүд цоорох өвчнөөс сэргийлэхийн тулд дараах арга хэмжээг авах хэрэгтэй, үүнд:

  1. Зөв хооллолт. Шинэ ногоо, жимсийг ихээр хэрэглэж харин чихэр ба цагаан талх зэргийн хэрэглээг багасгах.
  2. Шүдээ цэвэрлэхдээ доод тал нь 3 минутын турш угаах. Өглөө оройд заавал угаадаг байх. Өөрийн шүд, буйлны онцлогт тохиросон оо, сойзтой байх.
  3. Шүдний чулууг цаг тухайд нь авахуулах хэрэгтэй.
  4. Шүдний эмчийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгт жилд 1-2 удаа орж байх хэрэгтэй.

 


ЭМЖЖМА эмнэлэг