Нэвтрэх / Бүртгүүлэх
  • Mongolian-As
  • gn5f8

20150504-023
5-р сар 04, 2015

Гэмт хэрэг, ажилгүйдэл, цагдаагүй хот

in Сонирхолтой мэдээлэл
20150504-017
5-р сар 04, 2015

Балбын газар хөдлөлт Эверестийн өндрийг өөрчилжээ

in Сонирхолтой мэдээлэл
DSC01102
5-р сар 04, 2015

УДАХГҮЙ ЭРДМИЙН БАЯР БОЛНО ДОО

in Л.Батбаяр

ЗОХИОГЧИЙН БУЛАНД ШИНЭЭР

DSC01102

УДАХГҮЙ ЭРДМИЙН БАЯР БОЛНО ДОО

in Л.Батбаяр
Монгол Соёлын Төв, АНУ дахь Монгол Улсын ЭСЯ-тай хамтран зохиох Монгол Судлалын бага…
Screen-Shot-2015-03-13-at-5.15.30-PM

Сэтгэлээр унасан үед яах вэ!!

in Т.Ука
Бид хүн л болсон хойно сэтгэлээр унаж л таарна. Огт сэтгэл санаагаар унахгүй байна гэж…
20150430-007

Яаж өөрийгөө сайжруулах вэ?

in Т.Ука
Таны одоо байгаа энэ байдал өнөөдрийн тань амьдралыг бий болгосон гэдэгтэй санал нэг…
Яагаад-өмнө-нь-амжилттай-байж-чадсан-мөртлөө-одоо-чадахаа-байчихав-аа

Яагаад би өмнөх шигээ амжилттай байж чадахаа байчихав аа?

in Зохиогчийн Булан
Зарим хүмүүс ингэж ярьдаг:“Би урьд нь их амжилттай байсан, мундаг байсан, гайгүй ажил…
20150407-034

ЗУРВАСХАН БОДЛУУД-26

in Г.Галбадрах
БУСДАД БҮҮ НАЙД... ...Заримдаа бид өөрсдөө хийж чадах зүйлсээ бусдад найдаж орхиод,…
20130325 democracydetail

АРДЧИЛАЛ БУРУУТАЙ ЮУ?

in Г.Галбадрах
Сүүлийн үед Монголын төрийн эрх барих үүрэгт оролцож байгаа эрхмүүдийн увайгүй хийгээд,…
20150320-096

ЗУРВАСХАН БОДЛУУД-25

in Г.Галбадрах
НАЙЗ ...Урсаж элэх амьдралын урсгал дунд заримдаа түүн рүү зүгээр л зорьж очдог. Зүгээр л…
sdfghjkl1223

ДЭМЖМЭЭР ЗАЛУУС

in Г.Галбадрах
АНУ-д ажиллаж амьдарч байгаа монголчуудыг зорьж урлагийнхан, хошин шогийнхон нилээд…
B-f7iSCCcAA34bj

АЛДАГДСАН ИТГЭЛ

in Г.Галбадрах
Зураг: Бороо Гоулдын хэдэн жилийн өмнөх зураг ...Сүүлийн үед Сентерро Гольд компани…
20150217-005

Б.Эрхэмбаяр: Тасдаж үл болох сарнай

in Б.Эрхэмбаяр
Гэгээн хайрын өдөр буюу энэ сарын 14-ны өдөр анхны утга зохиолын ном болох “Тасдаж үл…

shud_4Ерөнхий

Кариес буюу шүд цоорох өвчнийг хамгийн эртний өвчнүүдийн нэг гэж үздэг. Гэвч 18-р зууны үеэс Америкт чихрийн нишингийн тариалан бий болж, олдоц муутай үнэтэй байсан сахар, чихэр нь хямд, хаа сайгүй таардаг болсон цагаас эхлэн шүд цоорох өвчин нь асар хурдацтайгаар тархаж эхэлсэн юм.

Кариес гэдэг нь шүдний гадаргуй дээр гэмтэл, цоорхой үүсдэг өвчин юм. Шүдний эмч нар шүд цооролтыг шүд цооролтын толбо үүсдэг эрт үе ба  шүдний хатуу эдэд согог үүсдэг хожуу үе гэсэн хоёр хэсэгт хувааж үздэг. Манайхан хар яриандаа энэ эмгэгийг шүд хорхойтох, хорхой идэх гэж яриад сурчихсан байдаг.

Шалтгаан

Шүд цооролт нь шүдний зөөлөн өнгөрт ихээр агуулагдах бактерийн үйл ажиллагааны үр дүнд үүснэ. Шүдний зөөлөн өнгөр нь чанах, шарах зэргээр дулаан боловсруулалт хийсэн нүүрс ус ихээр агуулдаг зөөлөн бүтээгдэхүүн хэрэглэх үед үүсдэг зүйлс хэрэглэх, нэр томъёоны хувьд хэлэхэд нүүрс ус (ба сахар) ихээр агуулсан бүтээгдэхүүн хэрэглэснээр үүсдэг. Гэтэл орчин үеийн хүний хоол нь дийлэнхдээ ийм бүтээгдэхүүнээс бүрддэг.

Хэрэв шүдний өнгрийг цаг хугацаанд нь арилгахгүй бол бактерүүд эрчимтэй үржиж эхэлдэг. Тоо нь ихсэх тусам хүчил ялгаруулах ихэсч, шүдний пааланд агуулагддаг кальци, фторыг багасгана. Үүний үр дүнд шүдний паалан зөөлөрч бактерүүдад шүдний гүнд нэвтрэх боломж гарч ирнэ.

Шүд цоороход зөөлөн өнгөрийн хангалтгүй цэвэрлэгээнээс гадна шим тэжээлээр дутмаг хооллолт, стресс, чихэрлэг зүйлс ихээр хэрэглэх нь ихээхэн нөлөөлдөг.

Явц

Шүдний зөөлөн өнгөр нь хоол идэх тоолонд үүсдэг. Хоолны жижиг үлдэгдлийг агуулдаг бөгөөд гол төлөв нүүр уснаас тогтдог. Өнгөр үүссэнээс хойш 72 цагийн дотор шүдийг цэвэрлэхгүй бол зөөлөн өнгөр нь хатуурч шүдэнд бөх наалддаг.  Ийм өнгөр доторх бактериуд нь нүүр усыг хүчил болгон боловсруулах чадвартай. Харин шүдний паалан нь ийм хүчлийн нөлөөн дор зөөлөрдөг.  Ингэж зөөлрөхийг шүд цооролтын эхний шат буюу шүд цооролтын толбо үүсэх гэнэ.

Хоёр дахь шатанд явц улам гүнзгийрнэ. Гэмтэл нь паалангийн цаана байдаг шүдний үндсэн  эд хүрнэ. Дентин нь пааланг бодвол цооролтыг тэсвэрлэхдээ сул болохоор шүд илүү хурдацтайгаар эвдэрч эхэлнэ. Улмаар гүн цооролт үүснэ.

Шинж тэмдэг

Шүд цоорох өвчнийг таньж мэдэхэд хялбар. Юуны өмнө шүдний гадарга дээр хар цэгүүд бий болно. Дараа нь шүдний гадаргуй барзгар болно. Гуравт шүднүүд исэглэн, чихэрлэг, халуун хүйтэн юм идэх үед янгинаж өвддөг болно. Дөрөвт нь амнаас эвгүй үнэр гарна. Тавд нь шүдний гадаргуйд нүх гарсны хэлээрээ тэмтэрч болно.

Үр дагавар

Цоорсны улмаас шүд мэдрэл болон цусны судастай зөөлөн эд хүртлээ хүчтэй гэмтэх аюултай. Энэ нь маш хүчтэй өвдөлт өгдөг. Тэгэхээр шүд нь өвдөөд гэж яваа хүний шүдний зөөлөн эд нь гэмтсэн гэсэн үг.

Оношлогоо

Шүд цоорсон эсэхийг шүдний эмч үзэж оношилно. Шүдний гэмтэл хэр байгааг тодорхойлх ёстой тул амны хөндийн үзлэгээс гадна гадна рентген зураг авах, радиовизиографийн шинжилгээ хийх шаардлага гарч магадгүй.

Эмчилгээ

Шүд цоорох өвчний эмчилгээ нь эдийн гэмтлийн зэргээс хамаарна. Шүд цооролтын толбоны үе шатанд нь тусгай уусмалын тусламжтайгаар дахин эрдэс бодисоор тэжээх эмчилгээ хийнэ. Өнгөц, дунд болон гүн шүд цооролтын үед цоорсон хөндийг өрөмдөн нүхлээд дараа нь ломбо тавина.

Урьдчилан сэргийлэлт

Шүд цоорох өвчнөөс сэргийлэхийн тулд дараах арга хэмжээг авах хэрэгтэй, үүнд:

  1. Зөв хооллолт. Шинэ ногоо, жимсийг ихээр хэрэглэж харин чихэр ба цагаан талх зэргийн хэрэглээг багасгах.
  2. Шүдээ цэвэрлэхдээ доод тал нь 3 минутын турш угаах. Өглөө оройд заавал угаадаг байх. Өөрийн шүд, буйлны онцлогт тохиросон оо, сойзтой байх.
  3. Шүдний чулууг цаг тухайд нь авахуулах хэрэгтэй.
  4. Шүдний эмчийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгт жилд 1-2 удаа орж байх хэрэгтэй.

 


ЭМЖЖМА эмнэлэг


 

  • 580x200